Na stulecie odzyskania niepodległości przywrócili blask zabytkowemu sztandarowi

W sali kominkowej Muzeum Regionalnego PTTK w Olkuszu odbyła się niezwykła uroczystość. W roku obchodów stulecia odzyskania niepodległości przywrócono blask dawnej świetności zabytkowemu sztandarowi: symbolowi wkładu ziemi olkuskiej w odrodzenie Rzeczypospolitej.

DSC 0435 - Na stulecie odzyskania niepodległości przywrócili blask zabytkowemu sztandarowi
fot. Marian Rusek

80 lat temu, 27 listopada 1938 r. na polach bitwy pod Krzywopłotami z 1914 r. odbyła się wielka uroczystość. Pod kaplicą na bydlińskim cmentarzu zgromadziły się bowiem tysiące osób: oficjeli, byłych legionistów, członków Związku Strzeleckiego czy zwykłych mieszkańców ziemi olkuskiej. Po zakończonej Eucharystii ufundowany przez społeczeństwo sztandar przekazano na ręce olkuskich strzelców. W drzewiec sztandaru zostały wbite pamiątkowe gwoździe m.in. od marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego i premiera II RP Felicjana Sławoja-Składkowskiego. Zanim rozpoczęła się defilada, komendant olkuskiego Związku Strzeleckiego Stefan Czajka złożył na sztandar przysięgę: „W imieniu Powiatu Związku Strzeleckiego ślubuję i przyrzekam, że czci chorągwi, symbolu honoru, ofiary i pracy strzeleckiej, bronić będziemy całym swoim życiem.”

Uroczystości przekazania sztandaru w Bydlinie 1938 r. - Na stulecie odzyskania niepodległości przywrócili blask zabytkowemu sztandarowi
fot. Muzeum Regionalne PTTK w Olkuszu

Sztandar, który w 1939 r. wyruszył wraz ze strzelcami na front, szczęśliwie przetrwał wojnę. W latach 80-tych trafił do olkuskiego oddziału PTTK, staraniem którego kilkanaście lat temu przeszedł renowację. Inicjatywę ufundowania brakującego drzewca wraz z głowicą sfinalizowano w tym roku. Na uroczystości wbicia w odtworzony drzewiec gwoździ pamiątkowych zebrali się fundatorzy oraz przedstawiciele organizacji kultywujących przedwojenne strzeleckie tradycje. Wśród zebranych był także dowódca 11. Małopolskiej Brygady Obrony Terytorialnej płk. Krzysztof Goncerz. Dla obecnych na sali członków organizacji proobronnych i uczniów klasy mundurowej była to znakomita okazja do poszerzenia wiedzy o terytorialnej służbie wojskowej. Poświęcenia sztandaru dokonał z kolei proboszcz parafii św. Andrzeja Apostoła w Olkuszu ks. Mieczysław Miarka.

Przekazanie sztandaru 27 listopada 1938 r. - Na stulecie odzyskania niepodległości przywrócili blask zabytkowemu sztandarowi
fot. Muzeum Regionalne PTTK w Olkuszu

Prócz gwoździ współczesnych fundatorów, w drzewcu widocznych jest także 28 replik gwoździ z 1938 r. Chcieliśmy w ten sposób podkreślić swoistą sztafetę pokoleń w kultywowaniu tradycji patriotycznych. Prowadzimy rozmowy z kolejnymi darczyńcami, mam nadzieję, że uda się przygotować reprint albumu ze zdjęciami z uroczystości w Bydlinie w 1938 r. –  mówi główny koordynator akcji fundacyjnej i dowódca Olkuskiej Drużyny Strzeleckiej Jacek Golik

DSC 0451 - Na stulecie odzyskania niepodległości przywrócili blask zabytkowemu sztandarowi
fot. Marian Rusek

Wyhaftowane na rewersie sztandaru symbole można odczytać jako historię wkładu ziemi olkuskiej w odzyskanie niepodległości. Widać tam np. Krzyż Legionowy, reprezentujący żołnierzy Legionów Polskich, walczących m.in. pod Krzywopłotami. Kolejnym emblematem jest odznaka Polskiej Organizacji Wojskowej. POW była konspiracyjną organizacją niepodległościową, utworzoną w 1914 r. z inicjatywy Józefa Piłsudskiego. To „peowiacy” jesienią 1918 r. rozpoczęli rozbrajanie żołnierzy zaborców, dokonując tego również na ziemi olkuskiej. Na biało-czerwonej stronie płatu widać też Krzyż Obrony Lwowa. Jest to nawiązanie do 5. Batalionu Strzelców Olkuskich, ochotniczej jednostki, która w styczniu 1919 r. rozpoczęła swój szlak bojowy od wyruszenia na odsiecz Lwowa, w którym toczyły się zacięte polsko-ukraińskie walki. Uczestnicy uroczystości mogli również oglądać zrekonstruowane mundury 5. Batalionu Strzelców Olkuskich, przygotowane dzięki dofinansowaniu z programu FIO – Małopolska Lokalnie.

DSC 0453 - Na stulecie odzyskania niepodległości przywrócili blask zabytkowemu sztandarowi
fot. Marian Rusek

W inicjatywę odtworzenia drzewca włączyli się: Starosta Olkuski Paweł Piasny, Prezes ZGH Bolesław SA Bogusław Ochab, Proboszcz Bazyliki mniejszej pw. św. Andrzeja Apostoła w Olkuszu ks. Mieczysław Miarka, Dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej gen. dyw. Wiesław Kukuła, Dowódca Polskiego Korpusu Drużyn Strzeleckich st. insp. Leszek Steć, Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Środowisko Szaracy Skarżysko-Kamienna na czele z Prezesem Janem Wąsowskim oraz liczne osoby prywatne. Na uroczystości byli obecni także m.in. przedstawiciele Związku Strzeleckiego „Strzelec” – Jednostka Strzelecka 3069 Olkusz, Klubu Żołnierzy Rezerwy – LOK Bukowno i Olkusz oraz dyrektor ZDZ – Zespołu Szkół i Centrum Kształcenia Zawodowego w Olkuszu mgr Anna Klat wraz z uczniami.
Akcję zorganizowała Olkuska Drużyna Strzelecka PKDS i Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej w Olkuszu, we współpracy z Prezesem Oddziału PTTK w Olkuszu Barbarą Stanek.

tekst: Konrad Kulig

Michał Pasternak

Młody działacz społeczny, interesujący się sprawami lokalnymi ziemi olkuskiej, prawem oraz gospodarką.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *