Kontrola w olkuskiej galerii BWA wykazała liczne nieprawidłowości

Kosztowne zlecenia dla córki dyrektora, podejrzenie naruszania dyscypliny finansów publicznych poprzez zaniżanie dochodów z wynajmu pomieszczeń, kontrowersje w działaniach Rady Programowej czy lekceważenie obowiązujących przepisów: tak w skrócie można podsumować najważniejsze zastrzeżenia płynące z protokołu kontroli przeprowadzonej w ostatnim czasie w Galerii BWA w Olkuszu.

roman pismo 1 - Kontrola w olkuskiej galerii BWA wykazała liczne nieprawidłowości

Przypominamy, że kwestia włączenia Galerii Sztuki Współczesnej Biuro Wystaw Artystycznych w Olkuszu w strukturę Miejskiego Ośrodka Kultury w Olkuszu od maja jest jednym z najgorętszych tematów w Olkuszu. W przekonaniu władz miasta działalność kulturalna miałaby w ten sposób szansę zostać poszerzona oraz lepiej skoordynowana, a w efekcie łatwiej dostępna dla mieszkańców. Pozwolić miałby na to połączony potencjał kadr obu instytucji, co miałoby wyeliminować bariery w postaci ograniczonej kadry oraz niewystarczającej koordynacji działań. Takie rozwiązanie przynieść miałoby również konkretne oszczędności, wynikające przede wszystkim z uproszczenia struktur zarządzania. Jak czytamy we wniosku, który 7 maja Burmistrz Miasta i Gminy Olkusz Roman Piaśnik złożył Radnym Rady Powiatu w Olkuszu, w ten sposób jednoznacznie rozstrzygnięte zostałyby również kwestie dotyczące odpowiedzialności za utrzymanie majątku Gminy Olkusz.

roman pismo 2 - Kontrola w olkuskiej galerii BWA wykazała liczne nieprawidłowości

GSW BWA w Olkuszu od samego początku swojego istnienia funkcjonuje bowiem w budynku użyczonym olkuskiemu MOK-owi przez miasto. Z tego powodu wszelkie inicjatywy oraz remonty musiały być koordynowane z naszą gminą. Przejęcie przez MOK zakresu działań Galerii pozwoli w opinii władz Olkusza bardziej efektywnie wykorzystywać potencjał obiektu zlokalizowanego przy ul. Szpitalnej, zwłaszcza w działalności komercyjnej, związanej chociażby z wynajmem sal na uroczystości okolicznościowe. Rozwiane miałyby zostać również dzięki temu wątpliwości dotyczące odpowiedzialności za bieżące utrzymanie części, które do tej pory MOK i BWA użytkowały wspólnie, takich jak np. dziedziniec przy Centrum Kultury. Pomysł władz miasta spotkał się z dużym sprzeciwem środowisk związanych z galerią, którzy od początku zaczęli organizować protesty przeciwko takiej decyzji.

roman pismo 3 - Kontrola w olkuskiej galerii BWA wykazała liczne nieprawidłowości

Zaczęło się od petycji „Ratujmy Galerię BWA w Olkuszu” oraz protestu przed olkuskim magistratem. W dość mocnych słowach sytuację komentowano później na bieżąco na stronie Galerii na Facebooku. Dla przykładu, przeprowadzenie wspomnianej kontroli nazwano „bezprecedensowym atakiem burmistrza na Romana Piaśnika na Galerię BWA Olkusz”. Tak ostra reakcja dziwi włodarza „Srebrnego Miasta”: „Kontrole doraźne kierowane są kolejno do wszystkich jednostek Gminy Olkusz. Z pewnością jest to dodatkowa praca, jednak dyrektorzy rozumieją, że to nasz obowiązek wynikający z ustawy o finansach publicznych. Pierwszy raz spotkałem się jednak z sytuacją, by pracownicy kontrolowanej jednostki tę rutynową procedurę sprowadzali do jakiegoś destrukcyjnego działania, mającego przynieść instytucji krzywdę. Być może to właśnie chęć ukrycia licznych zaniedbań w zarządzaniu galerią była powodem protestów dla podjętej inicjatywy włączenia BWA w strukturę olkuskiego MOK-u” – komentuje Burmistrz Olkusza.

O jakich zaniedbaniach mowa? W kontrolowanym okresie od 2016 roku do połowy 2019 roku GSW BWA w Olkuszu podpisywała z córką obecnego jej dyrektora umowy, których łączna wartość sięgnęła ponad 20 tysięcy złotych. Dotyczyły one szerokiego wachlarza działalności: od prowadzenia warsztatów muzycznych (7 umów na łączną kwotę 2 750 zł.), przez koncerty (10 umów na łączną kwotę 10 080 zł.), po… usługi tłumacza (3 umowy na łączną kwotę 7 810 zł.): „Skandalem jest dla mnie sytuacja, w której jednostka wydatkująca środki publiczne, a zatem pochodzące z pieniędzy podatników, tak dużą część zleceń na zewnątrz powierza córce dyrektora. Jest to działanie sprzeczne z wartościami zawartymi w Kodeksie Etyki Pracowników BWA i z pewnością nie może być uznane za normalne. Wyobraźmy sobie do jakiej degeneracji życia publicznego doszłoby, gdyby wszyscy prezydenci, burmistrzowie miast, dyrektorzy czy kierownicy zatrudniali w pierwszej kolejności swoje dzieci” – komentuje Roman Piaśnik.

Inną wykazaną w kontroli nieprawidłowością było zaniżanie dochodów z wynajmu pomieszczeń. W samym 2018 roku władze BWA złamały swoje wewnętrzne regulacje po to, by dwóm podmiotom wynająć salę w niższej cenie. Zachodzi zatem podejrzenie naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Jak przekonuje Burmistrz Miasta i Gminy Olkusz Roman Piaśnik, jeżeli dyrektor galerii uznał, niezależnie od powodów, że zachodzi potrzeba obniżenia stawki wynajmu sali, to należało to zrobić zgodnie z prawem: „Wewnętrzne regulacje nie powstają po to, by móc później działać wbrew nim. W jednostkach finansowanych ze środków publicznych jest to tym ważniejsze, że za takie naruszenia grozi konkretna odpowiedzialność, która nie wynika z czyjejś złej woli, ale z przepisów ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych” – dodaje.

Kontrolerzy zwrócili także uwagę na chaos i kontrowersje w działaniach Rady Programowej. Została ona powołana jako organ opiniotwórczy i doradczy dyrektora Galerii. Okazuje się jednak, że stało się to niezgodnie z przepisami, a samemu organowi nie udało się podjąć żadnej uchwały, nawet dotyczącej… własnego regulaminu działania. Do tego dochodzi konsekwentny brak prowadzenia obowiązkowych uzgodnień składu Rady Programowej z Burmistrzem Olkusza i władzami Powiatu Olkuskiego. Jak przekonuje Roman Piaśnik, do Rady Programowej należy m.in. radny, który krytycznie odnosi się do zamiaru włączenia galerii BWA w struktury Miejskiego Ośrodka Kultury w Olkuszu. Ten sam radny kieruje jednocześnie bazą noclegową, do której, oczywiście za środki BWA, przyjeżdżają uczestnicy trwających ponad tydzień plenerów malarskich. Jego zdaniem zachodzący tu konflikt interesów jest wyraźny.

Ostatnią nieprawidłowością wykrytą w kontroli jest lekceważenie obowiązujących przepisów. Jak się okazuje grożące dyscypliną finansów publicznych zaniżanie dochodu z wynajmu sali nie jest jedynym uchybieniem wykrytym podczas kontroli. Wykazała ona bowiem konsekwentne obchodzenie własnych regulacji prawnych, począwszy od właściwego przyjęcia regulaminu organizacyjnego, przez metodę prowadzenia ewidencji zgromadzonych dzieł, po współpracę z Radą Programową. Co więcej, pracownicy nie wykonali wszystkich zaleceń z poprzedniej kontroli, która odbyła się jeszcze w 2016 roku: „Być może z perspektywy postronnego obserwatora nie stanowi to większego problemu. Trzeba jednak pamiętać, że BWA w Olkuszu jest instytucją kultury wydatkującą środki publiczne, dlatego wszelkie uchybienia formalne i organizacyjne w jej działalności mogą przynieść przykre konsekwencje, jak np. konieczność zwrotu dotacji” – przekonuje Burmistrz Olkusza.

Nikt nie zamierza likwidować dotychczasowej działalności galerii. Formalnie jest to jednak złożony proces, a na jego początku nie przewidziałem, że spotka się z tak dużym oporem pracowników galerii, którzy, posługując się licznymi manipulacjami, próbują dowodzić, że BWA ma prawo istnieć wyłącznie jako odrębna jednostka. Poza zastrzeżeniami płynącymi z kontroli, istotne są również takie szczegóły spoza protokołu jak ten, że BWA odmawia odebrania kierowanej do siebie korespondencji. Zdaję sobie sprawę z tego, że obecnie praca w Galerii jest wygodna i przyjemna. Nic dziwnego, bowiem w Olkuszu nie ma drugiej takiej jednostki finansowanej z pieniędzy podatników, która na 3 zatrudnione obecnie etaty przewiduje powyżej 300 tys. złotych rocznego budżetu na wynagrodzenia i jako instytucja finansowana z pieniędzy podatników oczekuje, by kulisami jej pracy nikt się nie interesował – zakończył Burmistrz Miasta i Gminy Olkusz Roman Piaśnik.

Z całością protokołu pokontrolnego można zapoznać się na stronie internetowej Urzędu Miasta i Gminy w Olkuszu. Jakie natomiast jest Państwa zdanie na ten temat? Czy popieracie Państwo włączenie Galerii Sztuki Współczesnej Biuro Wystaw Artystycznych w Olkuszu w strukturę Miejskiego Ośrodka Kultury w Olkuszu? Serdecznie zachęcamy do dzielenia się swoimi przemyśleniami w komentarzach.

Michał Pasternak

Młody działacz społeczny, interesujący się sprawami lokalnymi ziemi olkuskiej, prawem oraz gospodarką.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *